یکشنبه, 03ام بهمن

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم خشکسالی کابوس کشاورزان کرمانی/ 15 سال در انتظار باران

زیست بوم

خشکسالی کابوس کشاورزان کرمانی/ 15 سال در انتظار باران

کرمان در حالی طی سالهای اخیر با نرم بارندگی خود فاصله گرفته است که این استان وارد پانزدهمین سال خشکسالی می شود.در حالیکه به دلیل بارش مناسب باران در سال جاری جنگل های کردستان سرسبزی و طراوت خاصی داشت ولی کابوس آتش سوزی که طی چند سال اخیر جنگل های استان را تهدید می کند بار دیگر و قبل از آغاز فصل تابستان از راه رسید.

 

به نقل از خبرگزاری مهر:

به گزارش خبرنگار مهر هر چند که هنوز تا رسیدن فصل تابستان و آغاز گرما چند روزی باقی است ولی انگار آتش سوزی در جنگل های کردستان به ویژه در شهرستان مریوان به انتظار آمدن تابستان ننشسته و طی 10 روز اخیر 9 مورد آتش سوزی در جنگل های این شهرستان اتفاق افتاده است.

پدیده آتش سوزی در کنار ورود ریزگردهای عربی از جمله دو پدیده خطرناکی است که طی چند سال اخیر به عنوان دو تهدید زیست محیطی در کردستان آغاز شده و علیرغم تمام اقدامات و وعده های مسئولان تاکنون فکری برای مهار آتش سوزی در جنگل های کردستان نشده یا اگر هم فکری شده باشد جنبه عملیاتی پیدا نکرده است.

بر اساس گزارش انجمن سبز چیا مریوان در سال گذشته نزدیک به 900 مورد آتش سوزی در جنگل های مریوان و سروآباد به ثبت رسیده است که وقوع این میزان آتش سوزی باعث از بین رفتن نزدیک به 35 هزار هکتار از جنگل ها و مراتع این دو شهرستان شده است.

در کنار آتش سوزی در جنگل های مریوان و سروآباد در سال گذشته در شهرستان های کامیاران، سقز و حتی سنندج نیز گزارش های مختلف مبنی بر آتش سوزی در جنگل ها و مراتع به ثبت رسیده است که یکی از نمونه های عینی این معضل آتش سوزی در دامنه کوه آبیدر در حومه شهر سنندج بود.

در حالیکه هنوز گرمای طاقت فرسای تابستان در استان کردستان از راه نرسیده است ولی آتش سوزی بار دیگر بر جنگل های مریوان و سروآباد سایه افکنده و در کمتر از 10 روز اخیر 9 مورد آتش سوزی در جنگل های این شهرستان روی داده که با مشارکت مردم و دوست داران طبیعت این آتش سوزی ها مهار شده ولی متاسفانه باعث خسارت های مختلفی به طبیعت بکر این منطقه شده است.

بر اساس گزارش انجمن چیا اولین مورد آتش سوزی در سال جاری روز 18 خردادماه و در روستای "وسنه" در 17 کیلومتری جنوب شرقی مریوان روی داد که در این مورد نزدیک به هفت هکتار از جنگل ها و مراتع در آتش سوخت ولی در نهایت با مشارکت مردم محل آتش مهار شد.

طی چند روز اخیر و در روستاهای ساوا، بالک، وسنه و نگل نیز مواردی از آتش سوزی روی داده است که در این چند مورد نیز بالغ بر 20 هکتار از جنگل ها و مراتع شهرستان مریوان و سروآباد طعمه حریق شده است.

مدیران و مسئولان منابع طبیعی استان کردستان بخش زیادی از دلایل وقوع آتش سوزی در جنگل ها و مراتع کردستان را سهل انگاری مردم و فرصت طلبی عده ای سودجو برای تبدیل منابع طبیعی به زمین و استفاده های کشاورزی می دانند و بر اساس گفته اکرم توفیقی در سال گذشته چندین پرونده قضایی نیز در این رابطه تشکیل و افراد خاطی نیز دستگیر و با آنها برخورد قانونی صورت گرفت.

هر چند که در بودجه سال جاری کشور اعتباری برای مهار آتش سوزی در جنگل های استان های شمالی کشور و کردستان در نظر گرفته شده است و گویا باید این اعتبار در راستای خرید تجهیزات برای کنترل آتش سوزی ها هزینه شود ولی به نظر می رسد جلب مشارکت و همکاری مردم و تلاش و جدیت بیشتر دستگاه ها و سازمان های مسئول در راستای مقابله با بروز پدیده آتش سوزی در جنگل های استان کردستان یک نیاز جدی و ضروری است.

به گزارش خبرنگار مهر، استان کرمان که یکی از مهمترین قطبهای کشاورزی کشور محسوب می شود طی 14 سال گذشته با یکی از مهمترین چالش های سالهای اخیر خود مواجه شده است و هم اکنون خشکسالی بدون تردید به مهمترین مشکل استانی تبدیل شده است که یک سوم باغهای کشور را درخود جای داده است.

در این استان 550 هزار هکتار سطح زیر کشت زراعی وجود دارد و 23.5 درصد باغهای کشور در کرمان قرار دارد که یکی از مهمترین این باغها نیز شامل محصول پسته است که 1.5 میلیارد دلار ارز آوری برای کشور دارد.

10 سال بارندگی کمتر از حد نرمال

متوسط بارندگی در کرمان طی یک سال تنها 140 میلیمتر است که متاسفانه طی 10 سال گذشته بارندگی در کرمان بسیار کمتر از این میزان بوده است و متاسفانه در سال جاری نیز میزان بارندگی در کرمان بسیار محدود بوده است.

خشکسالی هم اکنون موجب شده است بسیاری از منابع آبی استان خشک شوند و یا سطح آبهای زیر زمینی به شدت کاهش یابد به گونه ای که سازمان زمین شناسی کرمان یکی از مهمترین چالشهای کرمان را احتمال نشست دشتهای کرمان به دلیل خالی شدن منابع زیر زمینی کرمان از آب می داند.

برداشت منفی آب از منابع زیر زمینی ادامه دارد

برداشت آب در برخی دشتهای کرمان از جمله دشت رفسنجان و زرند در شمال کرمان و دشت جیرفت و کهنوج به مرحله هشدار نزدیک شده است و همین مسئله موجب شده کشاورزان استان کرمان برای ادامه کشاورزی در این دشتها اقدام به خشک کردن برخی باغها کنند و آب مزارع را به باغهای مثمر و با کیفیت تر اختصاص دهند.

کشاورزی 90 درصد آب استان را به خود اختصاص داده است و متاسفانه از این میزان با وجود تمام مشکلات و کم آبی 70 درصد از آب به دلیل آبیاری سنتی هدر می رود

متاسفانه برداشت بی رویه آب میزان سختی آب را نیز افزایش داده و عملا امکان استفاده از روشهای آبیاری مکانیزه در این مناطق گرفته شده است.

با این وجود در استان پهناور کرمان همچنان کشاورزی 90 درصد آب استان را به خود اختصاص داده است و متاسفانه از این میزان با وجود تمام مشکلات و کم آبی 70 درصد از آب به دلیل آبیاری سنتی هدر می رود که بخش قابل توجهی از آن در زمان انتقال آب به مزرعه و یا در مزرعه هدر می رود که ادامه این روند موجب برداشت منفی سالانه 1.1 میلیارد مترمکعب آب شده است.

رئیس جهاد کشاورزی کرمان در خصوص وضعیت خشکسالی و تاثیر آن بر کشاورزی در کرمان گفت: هم اکنون خشکسالی به چالش مهم کشاورزان در استان کرمان تبدیل شده است اما این مشکل در بسیاری بخشهای دیگر همچون شرب و صنعت نیز وجود دارد.

عباس مولایی افزود: برداشتهای بی رویه از آبهای استان کرمان همچنان ادامه دارد و به نظر می رسد بهترین راه برای کنترل این وضعیت مدیریت مصرف آب در تمام قسمتها است.

پیشروی آبهای شور در دشتهای کرمان

این مسئول افزود: میزان برداشت آب به در کرمان حدی است که سطح آبها را کاهش داده است و متاسفانه سفره های آب شور در دشتها پیش روی کرده است و این آب نیز در کشاورزی کاربرد ندارد و در صورت بروز بارندگی هم سالها طول می کشد که این وضعیت بهبود یابد.

وی افزود: از سوی دیگر ذخایر طبیعی آب زیر زمینی نیز تخریب می شود که در صورت بارندگی نیز قابل ترمیم مجدد نیست.


سفره های آب شور در دشتها پیش روی کرده است و این آب نیز در کشاورزی کاربرد ندارد و در صورت بروز بارندگی هم سالها طول می کشد که این وضعیت بهبود یابد
مولایی
وی با اشاره به لزوم استفاده از روشهای مکانیزه آبیاری گفت: سختی آب در برخی مکانها به حدی رسیده که امکان پیاده کردن این روش عملا وجود ندارد.
مولایی ادامه داد: با این وجود در برخی دشتهایی که هنوز امکان استفاده از این روش آبیاری وجود دارد که راندمان استفاده از منابع موجود را 90 درصد افزایش می دهد و کیفیت محصول را نیز افزایش می دهد.
وی ادامه داد: در این روش علاوه بر صرفه جویی و مدریریت مصرف آب امکان رشد علفهای هرز نیز از بین می رود.
وی افزود: طرحهای تشویقی نیز برای استفاده از آبیاری مکانیزه در نظر گرفته شده است و تا 85 درصد از هزینه به صورت بلاعوض در اختیار کشاورزان قرار می گیرد.
11 هزار حلقه چاه غیرمجاز در اوج خشکسالی
مولایی با اشاره به اشتغال 250 هزار نفر در استان کرمان در بخش کشاورزی  و ایجاد 30 درصد ارزش افزوده استان در این بخش گفت: باید در راستای مصرف بهینه آب در استان کرمان برنامه ریزی لازم انجام شود.
مدیرعامل آب منطقه ای استان کرمان با اشاره به بارندگیهای ماههای انتهی سال گذشته به خبرنگار مهر گفت: این بارندگیها تنها مسکنی مقطعی برای استان کرمان محسوب می شود.
سید محسن ثمره هاشمی افزود: با وجود کاهش منابع آبی برداشت های غیر مجاز نیز وجود دارد و طبق آمار 11 هزار حلقه چاه غیر مجاز در استان کرمان در حاب برداشت غیر مجاز آب هستند.
صرفه جویی در مصرف آب ضروری است
وی کاهش بارندگیهای را نگران کننده دانست و خواستار برنامه ریزی در مصرف آب بخصوص در کشاورزی به عنوان پر مصرفترین بخش استان کرمان شد.
وی به در دست مطالعه بودن انتقال آب از خلیج فارس و همچنین انتقال آب حوزه به حوزه از بخشهای مانند سوله کان و همچنین بهشت آباد اشاره کرد و گفت: این طرحها نیز زمان بر است و باید آبهای سطحی را مدیریت کرد و از ریختن این آبها در کویر و هدر رفت آنها جلوگیری کرد.
وی با اشاره به بارندگی 140 میلیمتری آب در کرمان گفت: این بارندگی نیز سالهاست در کرمان روی نداده و عملا بسیار کمتر بوده است اما با توجه به فشاری که بر منابع آب زیر زمینی کرمان وارد می شود اگر بارندگی 200 میلیمتری نیز در سال داشته باشیم نمی تواند این میزان برداشت را نیز جوابگو باشد.
رئیس شرکت آب و فاضلاب کرمان هم در گفتگو با مهر با اشاره به منابع آب شرب استان کرمان از کاهش آب دشتهای کرمان خبر داد.
محمد طاهری افزود: امروز نیازمند صرفه جویی بیشتر در راستای مصرف آب در تمام بخشها و همچنین در بخش شرب هستیم.
وی گفت: طبق آمار مصرف آب برای هر شهروند کرمانی بیشتر از سرانه مصرف آب در اروپا است و این میزان مصرف تقریبا 30 درصد بیشتر است.
طاهری به کاهش شدید بارندگی اشاره کرد و گفت: در حال حاضر نیازمند 10 درصد صرفه جویی در بین مشترکان آب کرمان هستیم


نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید