جمعه, 30ام فروردين

شما اینجا هستید: رویه نخست دکتر محمد مصدق

دکتر محمد مصدق

به مناسبت چهاردهم اسفند 1345 سالروز درگذشت دکتر محمد مصدق - مرگی غمبار در روزهای احتضار میان سکوت روستا - بزرگمردی که شهرتش در تمام جهان پیچید

به هر حال هرچند اسلامی ندوشن این فضای فکری و عاطفی مملو از احساسات‌زدگی توده‌های مردم را با نگاهی نقادانه، «بیش از حد» توصیف می‌کند و در نتیجه آن را امری غیرعقلانی می‌داند که ضرورتا به نتیجه روشنی منتج نخواهد شد اما در عین حال تصریح می‌دارد که چنین احساساتی نتیجه رویکردها و بلندپروازی‌های عاطفی و میهن‌دوستانه محمد مصدق بوده‌ است که جامعه نیز به گرمی از آن استقبال می‌کرده‌ است چرا که میل به تغییر و طرحی نو درافکندن در خون اجتماع وقت جاری بوده‌ است و از این رو به روشنی می‌نویسد: «مصدق از نهضت ملی شدن نفت، چیزی فراتر از اقتصاد می‌خواست. او استقلال ملی برای ایران طلب می‌کرد. منظور آن بود که این لکه نفوذ خارجی از دامن ایران زدوده شود. استقلال، به نظر می رسید که مادر است و منشاء رونق اقتصادی نیز می‌شود؛ تا آن نباشد، یک ملت در مسیر درست حرکت نمی‌کند.»

کارنامه غیر نفتی دولتی ملی (دکتر محمد مصدق)

1. اقتصاد بدون درآمد نفت / 2. تلاش برای شکستن تحریم‌ها / 3. دولت ملی، دولت اصلاحات همه جانبه / 4. آموزش و پرورش / 5. اصلاح دادگستری / 6. بهداشت / 7. پایه‌گذاری و ریشه‌دار کردن نهادهای مردمی / 8. اصلاحات در زمینۀ مطبوعات.

روزی که دکتر محمد مصدق به حبس محکوم شد

روزنامه اطلاعات سه‌شنبه اول دی 1332 در صفحه اول خود چهار عنوان داشت که خبر از پایان یک عصر و آغاز دوره‌ای دیگر می‌داد: سفارت انگلیس به کاردار جدید آن دولت تحویل شد، از امروز مذاکرات ایران و شوروی شروع شد، انتخابات (مجلس شورا و سنا) دو هفته دیگر در سراسر کشور آغاز می‌شود و چهارمین خبر که عنوان یک صفحه اول بود: «دکتر مصدق به سه سال حبس مجرد و سرتیپ ریاحی به دو سال حبس تأدیبی محکوم شدند.»

به یاد مصدق - سروده استاد ادیب برومند

زِ تـــو در جـهــان نــامِ جــاوید مــاند        هـــمـــه هـــرچــه نیکی تراوید مـاند // چـــه ماند بــه گـیتـی به‌جز نـــامِ نیک        خـــوشــا آن‌که دارد ســرانجـامِ نیک.

بزرگداشت دکتر محمد مصدق‏ به یاد آن بزرگ مرد - سرودۀ حمید مصدق

تو بودی اوستاد مردی و رادی     تو درس رادمردی را      را به مردان یاد می‏دادی     و ما پویندگان راه تو                تا روز پیروزی‏ و بهروزی    به جان راه تو را پیوسته می‏پوییم    و می‏گوییم     گرامی باد نام تو.

سیماى مصدق پیش از ملى شدن نفت

دکتر مصدق در کابینه اول وثوق الدوله به معاونت وزارت مالیه منصوب می‌شود و چهارده ماه در این سمت می‌ماند و چون با مشارالملک که در کابینه صمصام السلطنه به وزارت می‌رسد اختلاف پیدا می‌کند استعفا می‌دهد و براى بار دوم به سوئیس می‌رود. با انتخاب مشیرالدوله به نخست وزیرى، او طى تلگرافى از مصدق می‌خواهد که پست وزارت عدلیه را بپذیرد. مصدق که بر اثر عقد قرارداد ۱۹۱۹ از سوى وثوق الدوله دچار ناراحتى شده بود و تصمیم داشت در سوئیس بماند و به تجارت بپردازد، نتوانست دعوت مشیرالدوله را نپذیرد. از این رو از راه بمبئى و بندربوشهر به ایران بازگشت و به شیراز رسید.

در همین زمینه