پنج شنبه, 02ام ارديبهشت

شما اینجا هستید: رویه نخست گردشگری کاروانسراهای منطقه آهوان

گردشگری

کاروانسراهای منطقه آهوان

منطقه آهوان یک منطقه ییلاقی و سردسیر محسوب می‌شود و گاه در زمستان با باد و سرما و کولاک مدتی جاده بسته می‌شده است و امکان عبور و مرور نبود؛ لذا مسافرین در کاروانسرا اتراق می‌کردند تا هوا مناسب شود و در این مدیریت مسافران جدید به مسافران قبلی می‌پیوستند. این بنا معماری جالبی دارد به طوری که حجره‌ها به داخل دالانی باز می‌شود تا سرمای زمستان کمتر هوای گرم حجره‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد. ‏

کاوش‌های باستان شناسی بیانگر قدمت استقرار اقوام دوره‌های بسیار کهن در مناطق مختلف استان سمنان است و شهرهای دامغان، سمنان، شاهرود، بسطام و گرمسار در دوران تاریخی قسمتی از مسیر جاده ابریشم بوده‌اند که از طریق آنها ابریشم چین به غرب آسیا وارد یا صادر می‌شد. تدابیری که گذشتگان برای تأمین امنیت کاروانیان اتخاذ می‌کردند بسیار جالب بوده است. به عنوان مثال در امتداد مسیر شاهراه اصفهان - ساری، کاروانیان بعد از گذشتن از کاروانسرای قصر بهرام به باتلاق‌ها و نمکزارهای جنوب گرمسار برخورد می‌کردند که با احداث جاده سنگفرش به طول 35 کیلومتر و عرض پنج متر کاروانیان با سهولت و سرعت بیشتر خود را به منازل بعدی می‌رساندند. از گذشته در مسیر جاده‌های استان سمنان به فاصله هر 35 کیلومتر کاروانسراهایی برای استراحت و اقامت تجار، مسافران و زائران حرم امام رضا (ع) بنا شده است. در این مسیر تنها دو کاروانسرای «شاه سلیمان و سنگی» آهوان در کنار یکدیگر واقع شده‌اند. این کاروانسراها که دارای جاذبه‌های تاریخی و گردشگری فراوانی هستند در حال حاضر در حاشیه مسیر جاده‌های این استان قرار دارند. ‏

آهوان در حدود 30 کیلومتری سمنان و 78 کیلومتری غرب دامغان واقع شده است. در اطراف آهوان چند روستای پایکوهی معروف به «کلاته» وجود دارد که با باغ‌ها، کشتزارهای مختلف و استخرهای آبیاری مناظر زیبایی را به وجود می‌آورد.

کاروانسرای شاه سلیمانی آهوان

کاروانسرای شاه سلیمانی آهوان در منطقه سردسیر آهوان در 42 کیلومتری خاور شهر سمنان قرار دارد. ساختمان این کاروانسرا از سنگ و ملات ساروج است. ‏

این کاروانسرا در سال 1097 هجرى در زمان شاه سلیمان صفوى براى استراحت زائرین امام هشتم که از سمنان و آهوان به مشهد مشرف مى ‌شدند ساخته شد، اما به غلط کاروانسراى شاه ‌عباسى نام گرفت. کاروانسراى شاه سلیمانى آهوان داراى حیاط وسیع مستطیل شکل به طول 40 متر و عرض 32 متر و چهار ایوانى است. جمعاً در اطراف حیاط 24 اتاق احداث شده که ابعاد آن به ترتیب 35/3 و 90/2 متر است. بر سر رباط مذکور کتیبه‌‌اى از سنگ مرمر نصب بود که متأسفانه در سال‌‌هاى قبل ربوده شد. رباط شاه سلیمانى آهوان مانند بیشتر کاروانسراهاى دیگر مدتى محل پاسگاه ژاندارمرى بود سپس قسمتى از آن به آغل گوسفندان دامداران تبدیل شد. ‏

 

رباط سنگی انوشیروانی

رباط انوشیروانی یا کاروان سرای سنگی انوشیروانی در صد قدمی و روبروی کاروان سرای شاه سلیمانی آهوان قرار دارد. این کاروانسرا به صورت مربع و چهار پلانی ساخته شده است. نمای خارجی رباط شامل یک در ورودی از طرف شمال و چهار برج در چهار گوشه آن و سه برج به صورت نیم دایره در قسمت‌های شرقی و غربی و جنوبی و دو برج در دو طرف دروازه ورودی است. رباط دارای 26 اتاق است که در اطراف حیاط قرار دارند و در جلوی هر اتاق ایوانی سرپوشیده قرار دارد. این ویژگی در بین کاروانسراهای ایران کمتر دیده شده است. این کاروانسرا در قرن پنجم هجری ساخته شده و در زمان خود از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار بوده و شکل ساختمان این موضوع را تأیید می‌کند. اکنون از ساختمان آهوان فقط دیوارهای اطراف و قسمتی از دالان ورودی بزرگ جلو آن بجا مانده و بقیه به صورت تلی از سنگ‌های کوچک و بزرگ درآمده‌اند. حیاط مرکزی کاروانسرا مستطیل شکل است و 26 اتاق دارد. چهار ایوان و اتاق‌های رباط از نظر اندازه مساوی نیستند. ایوان شمالی 16/80 متر طول و 4/55 متر عرض و ایوان جنوبی 17/40 متر طول و 4/85 متر عرض دارد. چهار اصطبل مستطیل شکل در چهارگوشه ساختمان قرار گرفته است. در بنای رباط از آجر و سنگ و گچ استفاده شده است. رباط انوشیروانی از نظر پلان شباهت زیادی به کاروانسراهای اوایل اسلام مانند رباط کریم در راه ساوه و قلعه سنگی نزدیک تهران دارد. این بنا در دوره صفویه و ایلخانی مورد تعمیر و بازسازی قرار گرفته است و قسمتی از بازسازی آن در دروازه ورودی و دالان به چشم می‌خورد.‏

نویسنده «مطلع الشمس» درباره این کاروانسرا چنین می‌گوید: «رباط ( کاروانسرا) انوشیروانی که بسیار قدیمی و به قدمت آن رباطی در ایاب و ذهاب سفر خراسان دیده نشده و بر نهج غریبی آن را ساخته‌اند. تمام این بنا از سنگ و گچ و آجر است و چهار ایوان بلند در چهار سمت دارد...»

کاروانسرای شاه عباسی آهوان

کاروانسرای شاه عباسی آهوان مربوط به دوره صفوی است و در 36 کیلومتری سمنان، در مسیر جاده سمنان به دامغان واقع شده و این اثر در تاریخ 5 اردیبهشت 1356 با شمارة ثبت 1373 به ‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


منبع: روزنامه اطلاعات

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید