پنج شنبه, 23ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست کتاب‌شناخت کتاب‌ فهرست کامل تالیفات، تصحیح‌ها، و ترجمه‌های زنده‌یاد استاد احمد اقتداری

کتاب‌

فهرست کامل تالیفات، تصحیح‌ها، و ترجمه‌های زنده‌یاد استاد احمد اقتداری

تهیه و تنظیم: بهروز پویا / کانال اهل تمیز


۱- تحقیق در تاریخ و فرهنگ مردمان خلیج فارس:

- ال‍ف‍وائ‍د ف‍ی‌ اص‍ول‌ ع‍ل‍م‌ ال‍ب‍ح‍ر و ال‍ق‍واع‍د: آئ‍ی‍ن‌ه‍ای‌ دری‍ان‍وردی‌ ک‍ه‍ن‌ در اق‍ی‍ان‍وس‌ ه‍ن‍د و خ‍ل‍ی‍ج‌[ف‍ارس‌]. [ارج‍وزه‌ ب‍ر ال‍ع‍رب‌ و ال‍ع‍ج‍م‌ ف‍ی‌ خ‍ل‍ی‍ج[ف‍ارس‌]]، نگارش ش‍ه‍اب‌ اح‍م‍د ب‍ن‌ م‍اج‍د ال‍س‍ع‍دی‌ ب‍ن‍در ک‍ن‍گ‍ی ‌[از سده نهم هجری]؛ ت‍رج‍م‍ه‌ از ع‍رب‍ی‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌: اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌ از ان‍گ‍ل‍ی‍س‍ی:‌ ام‍ی‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: ان‍ج‍م‍ن‌ آث‍ار و م‍ف‍اخ‍ر ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۲، ۵۸۵ ص

- از دری‍ای‌ پ‍ارس‌ ت‍ا دری‍ای‌ چ‍ی‍ن‌، اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: ش‍رک‍ت‌ ت‍ح‍ق‍ی‍ق‌ و ان‍ت‍ش‍ار م‍س‍ائ‍ل‌ ح‍م‍ل‌ و ن‍ق‍ل‌ ای‍ران‌، ۱۳۶۳، ۲۱۲ ص‌

- آث‍ار ش‍ه‍ره‍ای‌ ب‍اس‍ت‍ان‍ی‌: س‍واح‍ل‌ و ج‍زای‍ر خ‍ل‍ی‍ج‌ فارس و دری‍ای‌ ع‍م‍ان‌، ت‍ال‍ی‍ف‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌، ت‍ه‍ران‌: انجمن آثار ملی‏ ، ۱۳۴۸، ۱۱۳۶ص‌

- آث‍ار و ب‍ن‍اه‍ای‌ ت‍اری‍خ‍ی‌ خ‍وزس‍ت‍ان‌، ت‍ال‍ی‍ف‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: ن‍ش‍ر ان‍ج‍م‍ن‌ آث‍ار و م‍ف‍اخ‍ر ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، ۱۳۷۵
(چ‍اپ‌ اول‌ ای‍ن‌ ک‍ت‍اب‌ در س‍ال‌ ۱۳۵۴ ت‍ح‍ت‌ ع‍ن‍وان‌ "دی‍ار ش‍ه‍ری‍اران‌" ت‍وس‍ط ان‍ج‍م‍ن‌ آث‍ار م‍ل‍ی م‍ن‍ت‍ش‍ر ش‍د. ج‍ل‍د س‍وم که در واقع ‌ت‍رج‍م‍ه‌ و ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ ف‍ه‍ارس کتاب ه‍ان‍ی‍س‌ گ‍اوب‍ه‌ است، بعدتر با عنوان آث‍ار خ‍وزس‍ت‍ان‌ منتشر شد. و ضمیمه آن با عنوان "ارج‍ان‌ و ک‍ه‍گ‍ی‍ل‍وی‍ه‌: از ف‍ت‍ح‌ ع‍رب‌ ت‍ا پ‍ای‍ان‌ دوره‌ ص‍ف‍وی‍ه"‌، ت‍ال‍ی‍ف‌ ه‍ای‍ن‍س‌ گ‍اوب‍ه‌ نیز با ت‍رج‍م‍ه‌ س‍ع‍ی‍د ف‍ره‍ودی‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ و ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ ف‍ه‍ارس‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری از سوی انجمن آثار ملی‏  منتشر شده است.)

- بستک و جهانگیریه: جغرافیا- کشاورزی- فرهنگ و آداب و رسوم، تالیف مصطفی قلی عباسی؛ با مقدمه احمد اقتداری‏، تهران: جهان معاصر، ۱۳۷۲، ۱۶۰+ ۴۴ ص

- درد، درمان و دارو در باورهای مردم جنوب ایران، تالیف احمد اقتداری؛ با دیباچه مهرزاد کیانی؛ تهران: موسسه فرهنگی حقوقی سینا، ۱۳۸۸، ‏ ۲۰۸ص
 
- سرگذشت کشتیرانی ایرانیان از دیرباز تا قرن شانزدهم میلادی، تالیف احمد اقتداری‌ و امید اقتداری، تهران: امیرکبیر، ‏ ۱۳۸۶، ۴۶۰ص

- لارس‍ت‍ان‌ ک‍ه‍ن‌ و ف‍ره‍ن‍گ‌ لارس‍ت‍ان‍ی‌، ت‍ال‍ی‍ف‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌، ت‍ه‍ران‌: ان‍ت‍ش‍ارات‌ ج‍ه‍ان‌ م‍ع‍اص‍ر، ۱۳۷۱، ۶۰۳ص‌
 
- زب‍ان‌ لارس‍ت‍ان‍ی‌، اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌؛ تدوین و گردآوری صادق رحمانی، ت‍ه‍ران‌: ه‍م‍س‍ای‍ه‌‏ ‏، ۱۳۸۴، ‏ ‏۱۴۱ص

- وقایع انقلاب مشروطیت در سواحل خلیج فارس و دریای عمان، احمد اقتداری، تهران: دنیای کتاب ، ‏ ۱۳۹۳، ‏ ۱۰۸ص

- جدایی بحرین از ایران:گناه نابخشودنی‏ ، احمد اقتداری، تهران: دنیای کتاب‏ ، ۱۳۹۳، ‏ ۱۴۲ص

- خلیج فارس از دیرباز تا کنون: دریای پرماجرای ایرانی، یکصد سال کشمکش پس از پنج‌هزار سال جنگ و ستیز در گاهواره تمدن، تالیف و تحقیق احمد اقتداری‌، تهران: امیرکبیر‏ ، ‏ ۱۳۸۷، ‏ ۴۱۳ ‏ ص


۱-۱- تصحیح و توضیحات آثار محمدعلی مینابی بندرعباسی (زاده: ۱۲۴۹ خورشیدی در بغداد، درگذشت: ۱۳۲۰ خورشیدی در بندرعباس)، ملقب به سدیدالسلطنه کبابی و متخلص به عاری؛ شاعر، نویسنده و مورخ برجسته‌ی اواخر دوره قاجار و آغاز دوره پهلوی، که آثار ارزشمندی در باب خلیج فارس به رشته تحریر درآورده است:

- ب‍ن‍درع‍ب‍اس‌ و خ‍ل‍ی‍ج‌ فارس (اع‍لام‌ ال‍ن‍اس‌ ف‍ی‌ اح‍وال‌ ب‍ن‍درع‍ب‍اس‌)، ت‍ال‍ی‍ف‌ م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌ (ک‍ب‍اب‍ی‌)؛ ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و م‍ق‍دم‍ه‌ و ف‍ه‍ارس‌ از اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌؛ ب‍ه‌ک‍وش‍ش‌ ع‍ل‍ی‌ س‍ت‍ای‍ش‌‏، ت‍ه‍ران‌: دن‍ی‍ای‌ ک‍ت‍اب‌، ۱۳۶۳، ۲ جلد در ی‍ک‌ م‍ج‍ل‍د [بخش نخست این کتاب، نخستین بار در سال ۱۳۴۲ منتشر شد]

- ت‍اری‍خ‌ م‍س‍ق‍ط و ع‍م‍ان‌، ب‍ح‍ری‍ن‌ و ق‍طر و رواب‍ط آن‍ه‍ا ب‍ا ای‍ران‌، م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌ م‍ی‍ن‍اب‍ی‌ ب‍ن‍درع‍ب‍اس‍ی‌؛ ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ و ف‍ه‍ارس‌ و م‍ل‍ح‍ق‍ات‌ و اض‍اف‍ات‌ و ت‍ح‍ق‍ی‍ق‍ات‌ در دوازده پ‍ی‍وس‍ت‌ از اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: دن‍ی‍ای‌ ک‍ت‍اب‌، ۱۳۷۰، ۶۱۷ ص‌

- ی‍ادداش‍ت‍ه‍ای‌ س‍دی‍د: م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ خ‍ان‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌ ب‍ن‍درع‍ب‍اس‍ی‌، گ‍ردآوری‌، ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: پژوهشگاه م‍ی‍راث‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ ک‍ش‍ور، ۱۳۸۱
(در این کتاب دو رساله‌ی  "۱۲۵ اص‍طلاح‌ ک‍ش‍ت‍ی‌" و "اوزان‌ج‍و" از م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ خ‍ان‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌ ن‍ی‍ز آورده‌ ش‍ده‌ اس‍ت‌، اقتداری نخستین بار این رساله ها را در م‍ج‍ل‍ه‌ ف‍ره‍ن‍گ‌ ای‍ران‌ زم‍ی‍ن‌ منتشر کرده بود.‏)

- س‍رزم‍ی‍ن‌ه‍ای‌ ش‍م‍ال‍ی‌ پ‍ی‍رام‍ون‌ خ‍ل‍ی‍ج‌ فارس و دری‍ای‌ ع‍م‍ان‌ در ص‍د س‍ال‌ پ‍ی‍ش‌ ۱۳۲۴ - ۱۳۳۲ه‍. ق‌، ت‍ال‍ی‍ف‌ م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌خ‍ان‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌ ب‍ن‍درع‍ب‍اس‍ی‌؛ اس‍ت‍خ‍راج‌ و ت‍ن‍ظی‍م‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ و ت‍ع‍ل‍ی‍ق‍ات‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: ج‍ه‍ان‌ م‍ع‍اص‍ر، ۱۳۷۱، ۴۲۳ص

- س‍ف‍رن‍ام‍ه‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌: "ال‍ت‍دق‍ی‍ق‌ ف‍ی‌ س‍ی‍ر ال‍طری‍ق‌"، ت‍ال‍ی‍ف‌ م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی‌ س‍دی‍دال‍س‍ل‍طن‍ه‌ م‍ی‍ن‍اب‍ی‌ ب‍ن‍درع‍ب‍اس‍ی‌؛ ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌، ت‍ه‍ران‌: به‌نشر‏ ، ۱۳۶۲، ۶۸۸+ ۱۹ص‌

- صید مروارید (المناص فی احوال الغوص و الغواص)، تالیف محمدعلی‌خان بندرعباسی (سدیدالسلطنه)؛ به کوشش احمد اقتداری؛ ‏ ترجمه گزیده مقدمه به انگلیسی: مصطفی امیری، ‏ ویراست ۲: تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب، ‏ ۱۳۹۶، ۱۲۳ + ۱۳ ص


۲- تصحیح آثار ادبی و مذهبیِ اهل قلم لارستان:

- گل و برگ: تفسیر سوره‌ی مبارکه مائده از قرآن کریم، ترجمه و تالیف رستم‌خان‌گراشی‌لارستانی؛ یادداشت و توضیحات احمد اقتداری گراشی‌لارستانی، ‏ ‌‏تهران: همسایه‏ ، ‏ ‌‏۱۳۸۸
[مترجم و مولف کتاب، "رستم‌ابن فتحعلی‌خان‌گراشی‌لارستانی" است که از کتاب "البرهان فی تفسیر‌القرآن" تالیف سیدهاشم بحرانی تفسیر سوره مائده را انتخاب و به فارسی ترجمه نموده و مطالبی نیز طبق احادیث و روایات منطبق با مذهب شیعه اثنی عشری بر آن افزوده و هر جا لازم میدانسته از کتب عرفا و شعرا و از عرفان ایرانی و قصص تاریخی در ادبیات و احادیث نقل مطالب استنادی کرده است]‏

- دی‍وان‌ ش‍ی‍دای گ‍راش‍ی‌ و م‍ن‍ت‍خ‍ب‍ی‌ از ب‍اغ‍س‍ت‍ان‌ ح‍اج‌ رس‍ت‍م‌ خ‍ان‌ گ‍راش‍ی‌، م‍ق‍دم‍ه‌، ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌ و ت‍ح‍ش‍ی‍ه‌ اح‍م‍د اق‍ت‍داری، ‌‏ق‍م‌: م‍وس‍س‍ه‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ ه‍م‍س‍ای‍ه‌، ۱۳۷۶، ‏۵۲۷ص


۳- آثار نقد ادبی:

- دولت عشق ( اسرار عشق و عرفان در تخت‌جمشید ایران) بر اساس کتاب منظوم "پرتو وحید در اسرار تخت جمشید" سروده علی‌اکبر بصیری‌شیرازی، نوشته احمد اقتداری، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، ‏ ‌‌‌‏۱۳۹۲، ۴۳۱ + ۲۳ ص

- س‍ای‍ه‌ س‍ی‍م‍رغ‌: داس‍ت‍ان‍ه‍ای‌ م‍ن‍طق‌ ال‍طی‍ر ف‍ری‍دال‍دی‍ن‌ ع‍طار ن‍ی‍ش‍اب‍وری‌؛ ب‍راس‍اس‌ م‍ن‍طق‌ ال‍طی‍ر، اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: ق‍طره‌، ۱۳۸۱، ۴۹۲ص

- ب‍ش‍ن‍و از ن‍ی‌، اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، ت‍ه‍ران‌: دن‍ی‍ای‌ ک‍ت‍اب‌، ۱۳۶۹- ۱۳۶۷
سه جلد: ج‌۱: ن‍دای‌ ن‍ی‌: ق‍ص‍ه‌ه‍ای‌ م‍ث‍ن‍وی‌ م‍ع‍ن‍وی‌/ج‌۲: ن‍وای‌ ن‍ی‌: ق‍ص‍ه‌ه‍ای‌ م‍ث‍ن‍وی‌ م‍ع‍ن‍وی‌/ ج‌۳: ن‍ی‍از ن‍ی‌: ق‍ص‍ه‌ه‍ای‌ م‍ث‍ن‍وی‌ م‍ع‍ن‍وی‌ از دف‍ت‍ر پ‍ن‍ج‍م‌ و ش‍ش‍م‌ م‍ث‍ن‍وی


۴- دیگر آثار:

- ک‍اروان‌ ع‍م‍ر: خ‍اطرات‌ س‍ی‍اس‍ی‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌ ه‍ف‍ت‍اد س‍ال‌ پ‍رم‍اج‍رای‌ ع‍م‍ر، اح‍م‍د اق‍ت‍داری‌‏، نشر مولف، ۱۳۷۲، ۳۸۶+ ۱۰ ص‌

- چرا ایرانیان شیعه شدند؟، احمد اقتداری، به کوشش صادق رحمانی، تهران: همسایه، ۱۳۸۶، ۵۸۹ ص


***

اگر از پیشینه‌ی کهنِ مطالعات خلیج‌فارس در ایران، و کوشش های غیر آکادمیک اما ارزشمند کسانی چون سدیدالسلطنه و احمد فرامرزی در دوره معاصر بگذریم.
در طی چند دهه‌ی اخیر، سه تن از برجسته ترین پژوهشگران این حوزه، به مطالعات تاریخی و فرهنگی خلیج فارس صورت آکادمیک دادند و آثار ارزشمندی به انتشار رساندند: احمد اقتداری، محمدباقر وثوقی و عبدالرسول خیراندیش.

یاد شادروان استاد احمد اقتداری گرامی باد، و آن دو دیگر نیز عمرشان دراز باد!


کانال تلگرامی اهل تمیز

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید