پنج شنبه, 28ام شهریور

شما اینجا هستید: رویه نخست کتاب‌شناخت فروزش فروزش 4

فروزش 4

مکتب تهران در مینیاتور

اگر به دیده‌ی تحقیق بنگریم و از دل احساس گواهی بخواهیم، معنای هنر را درست درمی‌یابیم و مفهوم هنرمند را به خوبی درک می‌کنیم. هنر ارمغانی آسمانی و موهبتی یزدانی است که از عالم بالا، برای دل‌جویی انسان خسته و سرگشته از ناهمواری‌های زندگی، به وسیله‌ی پاک‌دلانی به نام هنرمند به زمین فرستاده شده است تا آدمی را درگیرودار غم‌ها و ناآرامی‌ها به خوش‌دلی فراخواند و، از لذات روحی آن، بار اندوه را از دوش دلش برگیرد.

ماهیت حکومت صفویان

پروفسور کریستین‌سن تحولات متأثّر از اقدام شاه‌اسماعیل در رسمی کردن مذهب تشیّع را با نتایج عمل «اردشیر بابکان» در رسمیت بخشیدن به کیش زردشتی یک‌سان مي‌داند (کریستین‌سن: 149).

آذربایجان در روزگار باستان

در روزگار پادشاهی هخامنشیان (330-550 پ.م.) بی‌گمان استان ماد (Māda پارسی باستان)، سرزمین کنونی آذربایجان را نیز در برمی‌گرفته است. در کتیبه‌ی بیستون از کشور ماد در کنار ارمنستان، کاپادوکیه و پارت نام برده شده، که به این ترتیب به نظر می‌رسد گستره‌ی ماد از آذربایجان غربی تا تهران کنونی را شامل می‌شده است.

نوشتنِ تاریخِ اکنون - بخش دوم و پایانی

کم‌تر از یک قرن پس از داریوش، زمانی که نوه‌هایش بر ایران حکومت می‌کردند، مردی در قلمرو او چشم به جهان گشود که هرودوتوس نام یافت. هرودوت بخش عمده‌ی عمر خود را، تا زمانی که مردی پخته شد، به عنوان شهروندی از شاهنشاهی پارس گذراند؛ آن‌گاه به آتن کوچید و در خدمت خاندانی درآمد که در آن هنگام در آن شهر حاکم بود. او روایتی از سرگذشت یونانیان و ایرانیان را در نُه کتاب برای ایشان نوشت و پولی کلان بابتش دریافت کرد. هرچند این متن در آن هنگام دروغ‌پردازی دانسته شد و چندان به جدّ گرفته نشد، اما سه قرن بعد که رومیانِ نوآمده و تازه به دوران رسیده در برابر پارتیان قرار گرفتند و نیاز به آفریدن هویّت و سابقه‌ای را حس کردند، کتاب‌های هرودوت را سودمند یافتند و به این ترتیب بود که مشاور نخستین امپراتور روم - سیسروی ادیب- برای نخستین بار هرودوت را پدر تاریخ نامید.

آذرگشسب، جای‌گاهِ آشتی آتش و آب

گردنِ مام وطن، نشسته ماده ‌شیر ایران را، نگینی درخشان فیروزه‌ای‌‌رنگ که گاه به لاجورد می‌گراید آراسته است. این نگینِ زیبا چشمه‌ای است که به دریاچه‌ای بزرگ می‌ماند و در مخروطی آهکی، در ارتفاع بیش از 2200 متر در محل ملاقات البرز و زاگرس، قرار گرفته است. به ژرفای این دریاچه‌ی خیره‌کننده، انسانی دست نیافته و جذبه‌ی رمز و راز آن، دل را به هراس می‌اندازد...

بر فراز قله‌ی شاه‌داغ در سرزمین باستانی آران

در روزهایی که دوستان هم‌نورد گروه کوه‌نوردی هامون در اثر اجرای برنامه‌های بهاره و تابستانه‌ی خود از آمادگی جسمانی و روانی خوبی برخوردار بودند، یاری از هم‌نوردان، درفش فراز رفتن بر قله‌ای برون‌مرزی - ولی در پهنه‌ی ایران فرهنگی - یعنی قله‌ی شاه‌داغِ آران [جمهوری آذربایجان] را برافراشت و مردی از تبار پیش‌کسوتان کوه‌نوردی و سرد و گرم چشیده‌ی روزگار را نیز به سرپرستی برنامه تعیین نمود تا یاران مشتاق را در یک شب گرم تابستانی راهی مرز آستارا نماید که با اجرای برنامه‌ای هفت روزه بر بلندای قله‌ی 4243 متری شاه‌داغ، گرمای تابستان را از تن‌وجان بزدایند و دیداری هم از آن بخش جداشده از پیکر مام میهن داشته باشند.

مباحث قومی در امروزِ ایران / گفت‌وگو با احسان هوشمند – بخش دوم و پایانی

شما تاریخچه‌ای از روندهای موجود در کشور را گفتید که مختص یک نقطه‌ی کشور هم نیست. آذربایجان، کردستان، خوزستان، سیستان و بلوچستان، ترکمن‌صحرا و شاید هم جاهای دیگر ایران. اصلا‌ فرقی با هم نمی‌کنند. آذربایجان هیچ فرقی با بوشهر و کردستان نمی‌کند. همه در یک چارچوب زندگی می‌کنیم ولی به نظر می‌رسد در دهه‌ی اخیر ما شاهد تحوّلا‌ت دیگری هستیم. تحولا‌ت به سمت‌وسوی دیگری می‌روند.

نخستین سند ادبی ارتباط آذربایجان و شاهنامه

دکتر سجّاد آیدنلو
کهن‌ترین اشاره‌ای که تا امروز درباره‌ی رواج شعر پارسی در آذربایجان به دست آمده، این خبر تاریخ طبری از محمّد بن بعیث است که: «حدثنی... انه انشدنی بالمراغه جَماعه من اشیاخها اشعاراً لابن البعیث بالفارسیه و یذکرون ادبه و شجاعته و له اخبار و احادیث» (الطبری: 170 و 171). بر همین بنیاد، برخی از پژوهش‌گران «محمد بن بعیث» را نخستین پارسی‌سرای آذربایجان دانسته‌اند که نمونه‌ای از اشعار او باقی نمانده است (کسروی 1377: 136، فقیه 1346: 208، انصاف‌پور1377: 152).

در همین زمینه