شنبه, 26ام مرداد

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی یادمان کلکته‌چی، خانه‌ای در غبار فراموشی

یادمان

کلکته‌چی، خانه‌ای در غبار فراموشی

قدم درکوچه می گذاری ،عطر و بویی از قدیم دارد ،کوچه پس کوچه های تنگ و تاریک اما گرم و صمیمی که در آن عطر وجود خانه و خانواده های قدیمی  را به مشامت می رساند. این کوچه های تنگ و تاریک و قدیمی دیگر در کمتر جایی وجود دارند و خاطرات آن ها کمتر تکرار می شوند.

بن بست کلکته چی در بافت قدیمی تبریز (راسته کوچه) قرار گرفته که وجود خانه ای قدیمی در آن خاطرات روزهای قدیمی و معماری های سنتی را زنده می کند.

عمارتی قدیمی تحت عنوان کلکته چی که این کوچه نیز به نام این خانواده نامگذاری شده است.

ستون ها و دیوارهای نقش و نگار دار ،معماری زیر زمین و پنجره های رنگی نشان از معماری قدیمی و سنتی آن دارد که این روزها در آپارتمان های جدید نمی توان نشانه های آن را دید.

کارشناسان معماری و اساتید دانشگاهی بر این اعتقاد هستند که قدمت این ساختمان به دوران پهلوی اول باز می گردد و بیش از 100 سال است که در این کوچه و محله قد برافراشته است.

اگر در این کوچه تاریخی قدمی بزنیم متوجه می شویم که تنها عمارت قدیمی این کوی و برزن همین خانه کلکته چی است که این روز ها حال و هوای خوبی ندارد و بنای آن سخت سست شده است و به تلنگر و بهانه ای بند است که از پای بیافتد.

بنایی که می تواند جز 412 بنای قدیمی و تاریخی و ثبت ملی تبریز باشد زیر ناملایمات تابستان و پاییز و زمستان و زیر غبار فراموشی و بی اعتنایی از یادها فراموش شده است.

تنها نهاد متولی حفظ آثار تاریخی نیز تا به حال عکس العملی نسبت به ثبت بنایی با قدمت بیش از 100 سال انجام نداده است.

به گفته یکی از همسایه های ساکن در این محله این خانه قدیمی علاوه بر اینکه نیاز به مراقبت داشته و بخش زیادی از آن از بین رفته است ،عده ای نیز در زمان های مختلف به این مکان مراجعه کرده اند و با تخریب کف و قسمتی از دیوارهای آن به دنبال کشف عتیقه و اشیای قدیمی هستند.

وی اظهار می کند:در و دیوارهای نیمه تخریب شده این مکان گاهی اوقات محلی برای معتادان و افراد بی خانمان می شود و اکثر اوقات ما احساس امینت نمی کنیم و به همین دلیل برای افزایش امینت مجبور هستیم در حیاط منزل از سگ نگهداری کنیم.
وی همچنین می گوید:در هر برهه زمانی عده ای از طرف سازمان ها و تشکل های مختلف به اینجا مراجعه می کنند و ادعای مالکیت می کنند.
وی ادامه می دهد:این مکان تاریخی به گفته ساکنان قدیمی محله  تاریخی ترین بنا در این کوچه است که متاسفانه تا به حال اقدامی از طرف سازمان های متولی انجام نشده است.
کلکته چی برای دوستداران و کارشناسان حوزه میراث فرهنگی نامی آشناست که علاوه بر این خانه و کوچه قدیمی در چند منطقه دیگر از شهر نیز اماکنی با این نام  به چشم می خورد.
مسجد کلکته چی : این مسجد بنا به روایتهای مختلفی که در مورد آن وجود دارد دارای قدمت و تاریخ ساخت مشخص و دقیقی نمی باشد. بعضی معتقد هستند که این مسجد به 400 سال قبل از این تاریخ بر می گردد و مسجدی که هم اکنون شاهد آن هستیم بارها مورد تعمیر مرمت واقع گردیده است و برخی دیگر معتقد هستند که قدمت این مسجد به 90 الی 100 سال قبل برمی گردد و شخصی بنام محمد باقر کلکته که از اهلی محل و به تجارت چای از کشور هندوستان مشغول بوده اقدام به ساختن این مسجد می نماید که به همین دلیل به مسجد کلکته چی مشهور می شود.
به نظر می رسد نظریه دوم در مورد این مسجد قرین به حقیقت می باشد.
کتابخانه کلتچه چی: کتابخانه کلکته چی مربوط به دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان مطهری، کوچه مسجد جامع، حیاط مسجد جامع واقع شده و این اثر در تاریخ ۵ تیر ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
با توجه به این آثار ذکر شده ،خانه تاریخی کلکته چی که بنا به تخمین کارشناسان حوزه میراث فرهنگی به اواخر دوران قاجار و اوایل دوره پهلوی اول بازمی گردد ،انتظار می رود که توسط میراث فرهنگی آذربایجان شرقی جزو آثار ملی  ثبت شده باشد.
اما تا به حال هیچ اقدامی در این خصوص ثبت ملی این اثر و حفظ و نگهداری از آن صورت نگرفته است.
بنای تاریخی کلکته چی که به عنوان نمادی از قدمت و تاریخ محله قدیمی راسته کوچه است این روزها نفس های آخرش را می کشد و در غبار فراموشی از یادها نیز فراموش می شود،چیزی نمانده که این خانه قدیمی با خاک یکسان شود و قدمت بافت راسته کوچه تبریز که این خانه یکی از نمادهای آن هست از بین برود.

گزارش از ندا فرشباف

برگرفته از تارنمای دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران به نقل از تارنمای نصرنیوز

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید