پنج شنبه, 30ام خرداد

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم حیات دوباره تالاب گندمان/ بازگشت شناسه های تالابی

زیست بوم

حیات دوباره تالاب گندمان/ بازگشت شناسه های تالابی

خبرگزاری مهر: تالاب گندمان که تا تابستان امسال در اثر خشکسالی در یک قدمی نابودی قرار گرفته و شناسه های تالابی آن از بین رفته وبه کانون تولید گرد وغبار تبدیل شده بود، در پی اقدامی هوشمندانه توسط بخشداری گندمان، محیط زیست و سایر بخشها دوباره زندگی در آن به جریان افتاد.

به گزارش خبرنگار مهر، تالاب گندمان در چهار محال بختیاری یکی از ۱۰ تالاب برتر پرنده نگری در ایران است که در دفتر بین المللی تحقیقات پرندگان آبزی لندن به ثبت رسیده است.
 
این تالاب که به عنوان زیستگاهی با ارزش در میان ۱۰۵ زیستگاه مهم پرندگان در ایران شناسایی شده، در شمار زیباترین تالاب های کشور و مهمترین کانون های گردشگری چهارمحال بختیاری قرار داشته و زیستگاهی منحصربفرد برای زمستان گذرانی و تخمگذاری پرندگان مهاجر و اسکان دائم پرندگان بومی محسوب می شود که قریب به ۱۵ گونه پرنده بومی و قریب به ۳۰ گونه پرنده مهاجر نواحی سردسیر شمالی با جمعیت های زیاد، انواع مارها و قورباغه ها و لاک پشت ها و پستانداران و ماهی ها را در خود جای داده است.
 
خشکی بی سابقه و صدمات وارده از یک سو و نبود امکانات و اعتبار لازم از سوی دیگر وضعیت تالاب گندمان را در سالهای گذشته بحرانی و بسیار نگران کننده کرده بود، به طوری که احتمال آتش سوزی هر لحظه در آن وجود داشت.

وضعیت تالاب به جای رسیده بود که پرندگان دیگر به این تالاب مهاجرت نمی کردند درحالی که این تالاب یکی از تالابهای مهم  پرنده نگری و تخم ریزی پرندگان مهاجردر کشور و جهان محسوب می شد.

هم اکنون طی یک اقدام هوشمندانه توسط بخشدار گندمان، حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری، جهاد کشاورزی و ستاد بحران، زندگی در تالاب گندمان به جریان افتاد و این تالاب در مسیر احیا قرار گرفته است.

 

خشکی تالاب گندمان درگذشته

اتفاق خیلی خوبی که باید به عنوان یک حرکت نمادین و الگویی از ان استفاده کرد این است که در منطقه گندمان به همت حفاظت محیط زیست و پیگیری های بخشدار منطقه گندمان با همکاری جهاد کشاورزی اقدامی صورت گرفته که موجب زنده شده تالاب شده است.

در اراضی کشاورزی حاشیه تالاب در سطح 450 هکتار با استفاده از اعتبارات ستاد بحران و با استفاده از سیستم های آبیاری تحت فشار، شیوه های آبیاری اراضی کشاورزی تغییر داده شده و روش های نوین آبیاری جایگزین روش های سنتی شده و راندمان آبیاری  در این منطقه بالا رفته و بر این اساس بخشی از آبی را که در سال های گذشته صرف کشاورزی می شد برای کشاورزان مازاد شد.

 

مسئولین منطقه یعنی همان محیط زیست به همراه بخشداری منطقه یک کار هوشمندانه انجام دادند و با استفاده از دانسته های محلی شان و با توجه به اطلاعات منطقه همین آب های مازاد را به سمت تالاب هدایت کردند و در اثر این کار آن محیط های تالابی که کاملا خشک شده بود دارای طراوت و شادابی شد.
 
بازگشت شناسه های تالابی به تالاب گندمان
 
هومان خاکپور فعال منابع طبیعی بیان داشت: بخشی از تالاب گندمان از آب پر شد و پرنده ها دوباره به تالاب برگشتند و شناسه های تالابی به تالاب برگردانده شد واین می تواند یک حرکت مثبت و نمادینی باشد که نشان می دهد اگر به این سمت  حرکت کنیم که در بخش کشاورزی ساماندهی لازم انجام شود و شیوه های آبیاری تغییر کند و شیوه های سنتی به شیوه های نوین تبدیل شوند نه تنها با کمبود آب مواجه نیستیم حتی نیاز به پروژه های انتقال آب بین حوزه ای برای تامین اب تالاب ها وجود ندارد بلکه ما در آنجا آب مازاد هم داریم و می توانیم با همین منابع آب موجود علاوه بر تامین آب بخش کشاورزی، آب مورد نیاز تالابها را هم تامین کنیم.
 
یوسف پور: خشکسالی منابع آب تالاب را کاهش داده است/ عدم رخ دادن آتش سوزی طی دو سال گذشته
 
مدیر کل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری در این خصوص در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: در10 سال گذشته به سبب اینکه حق آبه تالاب گندمان توسط سد چغاخور تامین نمی شد هر سال در سطح تالاب آتش سوزی داشتیم و بهره برداری بیش از حد از منابع آبی تالاب و حاشیه تالاب صورت می گرفت و طی چند سال اخیر خشکسالی موجب شده بود که منابع آب تالاب کاهش پیدا کند.
 
سعید یوسف پور تاکید کرد: حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری در سال 89 ،90 و 91 یکسری تمهیدات مدیریتی  در تالاب انجام داد و  سه نفرمحیط بانان، کانتینر، تراکتور، چادر، تانکر حمل آب و تجهیزات اطفای حریق در تالاب مستقر شد که خوشبختانه طی دوسال گذشته هیچ آتش سوزی در سطح تالاب رخ نداد.
 
وی با اشاره به بحث نگهداری تالاب، یادآور شد: در بحث نگهداری تالاب در سال 89 ما پیگیر این بودیم که بتوانیم منابع آبی به خصوص هرز آبهای سطحی حاشیه تالاب را مدیریت کنیم و بتوانیم تالاب را احیا کنیم که این امردر فصل بارندگی امکان پذیر بود و بر همین اساس پیگیری های لازم را انجام دادیم، ولی بودجه ای اختصاص پیدا نکرد تا امسال که ما توانستیم طرحی را بالغ بر 890 میلیون تومان در سازمان محیط زیست مصوب کنیم و در قالب یک تفاهم نامه به امضای استاندار و رئیس سازمان محیط زیست کشوربرسانیم تا بتوانیم هم تالاب چغاخور را مدیریت کنیم هم بحث احیای اساسی تالاب گندمان را در دستور کار قرار بدهیم که در سال 91 اعتباری که نهایی شده نزدیک به 420 میلیون تومان است که تخصیص می یابد و می توان در زمینه احیای تالاب هزینه کرد.
 

 
تالاب گندمان
 
وی بیان داشت: مطالعات نیازهای آبی برای تالاب، ساختار زمین تالاب و محدوده تالاب، حوزه آبریز تالاب، آبخوان تالاب و سفره آب زیر زمینی دشت گندمان و بلداجی انجام شده و در حدود 20 درصد آن باقی مانده است و این مطالعات تا یک ماه دیگر نهایی می شود و در اختیار محیط زیست قرار می گیرد.

یوسف پور یادآور شد: اتفاقی که هم اکنون دراراضی کشاورزی حاشیه تالاب گندمان افتاده که هم منحصر به فرد است و هم جای تقدیر دارد، بحث بهره وری و استفاده ی بهتر از منابع آبی است که طی اقدامی آبیاری اراضی کشاورزی با روش غرقابی به آبیاری اراضی با روش آبیاری بارانی و قطره ای تغییر یافته است.
 
بازگشت تالاب گندمان به حالت واقعی
 
یوسف پور یادآور شد: کشاورزان منطقه با تغییر شیوه آبیاری  و از راه صرفه جویی در منابع آب، حجم قابل توجه ای آب مازاد بر استفاده را ذخیره سازی کرده بودند که این مقداری آب تامین شده با کمک کشاورزان و کمک بخشدار گندمان، ستاد مدیریت بحران و محیط زیست استان و شهرستانها مدیریت و به سطح تالاب رسانده شود که 20درصد سطح تالاب را هم اکنون پوشانده و تالاب به شکل تالاب واقعی درآمده و پرنده ها به تالاب برگشته اند که این می تواند یک الگو برای کل کشورباشد.
 
 بخشدار گندمان: مشاهده پرندگان در تالاب
 
بخشدارگندمان در این خصوص در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: برای حفظ تالاب گندمان دو سال است پیشنهاد احداث یک بند خاکی در تالاب گندمان را داده ایم و پیش بینی ما این بود که اگر بند خاکی در محل خروجی تالاب ایجاد شود از خروج آبهای سطحی جلوگیری و ماندگاری آنها در سطح تالاب بیشتر می شود.
 
بهروز امینی ادامه داد: اراضی کشاورزی کنار تالاب(مزرعه جوی گل متعلق به اهالی شهر گندمان) سال گذشته با حمایت دولت زیر پوشش آبیاری نوین(قطره ای و بارانی) قرار گرفت و سه استخر بزرگ برای ان اراضی ایجاد شد و آب در استخرها ذخیره سازی و به صورت بارانی و قطره ای پمپاز شد و استفاده شد.
 
وی تاکید کرد: امسال در در تابستان طی بازدیدی که از منطقه داشتیم متوجه شدیم که قسمت عمده ای از آب مازاد است و مورد استفاده قرار نمی گیرد و به رودخانه سرازیر وبه روستاهای زیر دست می رود.
 
امینی اذعان داشت:  به همین خاطر با تعدادی از کشاورزان منطقه جلسه گرفته شد و نظرشان برای جلوگیری از هدر رفتن آب و استفاده از آن برای تالاب جلب شد و کشاورزان  نیز استقبال کردند.
 
وی یادآور شد: آب مازاد کشاورزان از ماه رمضان امسال واردتالاب واین اقدام تاکنون موجب احیای تالاب شد.
 
وی ادامه داد: همچنین با پیگیریها یک بند خاکی سد مانند در خروجی تالاب برای جلوگیری از خروج آب ایجاد شد و هم اکنون بخش اعظمی از تالاب زیر آب فرو رفته است.
 
بخشدار گندمان ادامه داد: این اقدامات هم اکنون موجب شده که پرندگان زیادی مهاجرت کنند و وارد تالاب شوند و درنا قهوه ای، پرندگان بومی این منطقه و.... در تالاب مشاهده شده است.
 
...............................
 
گزارش از سید محمد رضا موسوی 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه